Idea

Rok 2014 był okresem przygotowania domów kongregacji polskich filipinów, i prowadzonych przez nich duszpasterstw na 500 rocznicę urodzin św. Filipa, który urodził się 21 lipca 1515 r.
Zacząłem organizować oratoria, oparte o plan pierwszych rzymskich oratoriów, z ich aktualizacją do warunkach współczesnego kościoła i parafii.
Prowadzona przez nas Filipinów, parafia pw. NMP Matki Kościoła ma piękną świątynie, wybudowaną przez księży, którzy przybyli do Poznania na Świerczewo w 1969 r. z domu Kongregacji Gostyńskiej.
W projekcie kościoła uwzględniono tzw. podziemny kościół, jak nazywano go w parafii, czyli dużą salę, i wiele mniejszych pomieszczeń, które zostały zaprojektowane przez architekta.
W czasie budowy kościoła jego dolna część przez kilka lat pełniła funkcję kościoła, do czasu ukończenia całej budowli. Odprawiane tam były Msze Święte, odbywały się spowiedzi, chrzty, śluby i katechezy.
W kolejnych latach podziemna część kościoła stała się miejscem spotkań grup parafialnych, organizowanych jasełek, przedstawień teatralnych m.in. przygotowanych przez ks. Eugeniusza Hanasa, na zrobionej małej scenie, która znajdowała się przy wejściu.
W roku 2005 wykonano w podziemiach kościoła obszerną scenę, 8 m na 6, która daje możliwość organizowania wydarzeń o charakterze artystycznym, na większą skalę niż rozebrana mniejsza scena.
Ta materialna baza w oratorium, umożliwiła zainicjowanie we wrześniu 2014 roku działalności obecnego oratorium.
Pierwsze odbyło się we wrześniu 2014 roku. Na nowej scenie pojawiłem się ze śpiewakiem Andrzejem Michałowskim.
Tematem pierwszego oratorium było…samo oratorium, jego idea, skąd się ono wzięło, kim był św. Filip Neri, na czym polega duchowość filipinów. Wykonywane były utwory wokalne oraz fortepianowe na elektrycznym pianinie.
To pierwsze spotkanie zgromadziło kilkudziesięciu parafian i gości, którzy byli zainteresowani nową formą działalności przy naszej parafii.
Przez lata doświadczeń w organizacji oratoriów ukształtował się i ustabilizował ich plan, który okazał się atrakcyjny i pożyteczny dla współczesnego pokolenia ludzi, o czym świadczy obecność uczestników nie tylko z naszej filipińskiej parafii, ale z innych części Poznania i jego okolic, oraz częste wyrażane zadowolenie zarówno z prezentowanych treści, jak i z wysokiego poziomu muzyki.
Wraz z rozwojem działalności oratorium angażowali się w nie różni artyści – wokaliści, instrumentaliści, przez jakiś czas także młodzież ze Szkoły Baletowej.
Obecnie w oratorium występują wykonawcy zgromadzeni pod nazwą Grupa artystyczna Oratorium. Należą do niej: Andrzej Michałowski – tenor, Michał Zator – harfista i wokalista, Filip Grześkowiak – pianista, akompaniator, Filip Kauch – pianista, Piotr Paszkiewicz – akordeon, Patrycja Osińska – recytacja. Honorowym członkiem naszej Grupy jest prof. Andrzej Tatarski – wybitny pianista i pedagog. W oratorium występuję także ja, grając na fortepianie, oraz prezentując swoje kompozycje dedykowane naszej oratoryjnej działalności.
Piotr Miecznik zajmuje nagłośnieniem, światłami scenicznymi, prezentacjami multimedialnymi itp.
Warto zauważyć, że nasze oratoria nie mają na celu rekonstrukcji historycznej rzymskich oratoriów, która by nie uwzględniała naszych czasów, mentalności, czy technicznych osiągnięć. Organizowane oratoria pragną uwzględnić też możliwości percepcyjne współczesnego odbiorcy, które znacząco się zmieniły się od XVI wieku.
Patronem Sali oratorium jest św. Jan Henryk Newman (1801-1890), angielski konwertyta, kardynał, który oprócz pisania wspaniałych dzieł filozoficzno – teologicznych, literackich, komponował muzykę i doskonale grał na skrzypcach. Często też odwoływał się do muzyki w swoich kazaniach, czego wyrazem jest cytat na początku wstępu tej książki.
W drugim roku naszej działalności, po przeprowadzonych pracach remontowych, oraz wzbogaceniu oratorium w wyposażenie sprzętu technicznego, sala została poświęcona przez Ojców Paulinów z Jasnej Góry w trakcie prowadzonych przez nich rekolekcji Maryjnych.
Poświęcenie miało miejsce w czasie oratorium pt. Rozliczna ziemian mowa – Nieba jedyna św. Jan Henryk Newman, 16 października 2016 r.
Nasza sala jest wyposażona jest w piękną kurtynę, zakulisy, sceniczne reflektory, profesjonalne nagłośnienie, wystrój wnętrz nawiązuje do filipińskich tradycji. Znajdują się w niej obrazy świętych i błogosławionych filipinów.
Wielką mobilizacją naszej grupy artystycznej było pragnienie zakupienia prawdziwego fortepianu, co umożliwiłoby nam jeszcze piękniejsze muzyczne wykonania muzyki w czasie oratorium. W związku z tym nagraliśmy płytę Muzyka dla Nieba, która była cegiełką na zakup instrumentu, i przy wsparciu środków parafialnych oraz różnych darczyńców, udało się nam kupić wysokiej klasy instrument firmy Kawai.
W dalszych latach działalności powstały nowe nagrania płytowe: Polskie kolędy i pastorałki, Andrzej Michałowski – tenor, ks. Waldemar Partyka C.Or. – fortepian i opracowanie, solowe nagrania w sali oratorium na fortepianie: Medytacje różańcowe na fortepian – muzyka i wykonanie ks. Waldemar Partyka C.Or., oraz Medytacje psalmów na fortepian – muzyka i wykonanie ks. Waldemar Partyka C.Or.
Ojcowie Paulini z Jasnej Góry przekazali nam piękny obraz Czarnej Madonny, wykonaną przez zatrudnionego przez Paulinów kopistę. i W Sali oratorium znajduje się też cenna kopia obrazu Świętogórskiej Róży Duchownej z Gostynia, z okresu międzywojennego, wykonana przez wybitnego polskiego malarza Leona Drapiewskiego ( 1876 – 1961).
Obraz przekazałem do konserwacji i w roku 2022 konserwator Marek Krygier przywrócił piękno i blask tego cennego dzieła.
W trakcie rozwoju idei oratoriów zrodziły się pomysły zagospodarowania pomieszczeń przylegających do głównej sali oratorium.
Obok sceny znajduje się Salon artystyczny im. bł. Juwenalisa Anciny.
Mamy też salę The Littelmore im. świętego kardynała J. H. Newmana z aranżacją wnętrza nawiązującą do pokoju św. Newmana z Birmingham W roku 2022 udało się zaadaptować piwniczne pomieszczenie, znajdujące się pod z jedną z wież kościoła, które nazwałem Pokój Hobbita nawiązując do twórczości J. R. R. Tolkiena (1892 – 1973), wybitnego pisarza, który lata dziecięce i młodość spędził w szkole filipinów w Birhmingham, założonej przez św. Jana Henryka Newmana, korzystając z opieki i wychowania angielskich filipinów, po śmierci swoich rodziców, do czasu uzyskania pełnoletności.
Kolejnym ciekawym pomieszczeniem na tyłach sceny są Katakumby , pomieszczenie z wystrojem nawiązującym do wczesnego chrześcijaństwa, a także działalności pierwszych polskich filipinów na Śródce.
Następnym ciekawym obiektem przy naszym oratorium jest Grota Lourdzka, nawiązująca do objawień Maryi we Francji w 1858 r. , po ogłoszeniu przez Kościół dogmatu o tej prawdzie wiary w 1854 r. Św. Jan Henryk Newman, patron sali, odegrał ważną rolę w formułowaniu tego dogmatu w Kościele Katolickim, w czasie kiedy toczyła się wielka dyskusja nad zasadnością wprowadzania tej nowej formuły teologicznej. Grota została poświęcona przed rozpoczęciem 50 oratorium, w 2025 r. przez ks. prob. Piotra Wesołowskiego z Diecezji Kaliskiej.
Przed wejściem do głównej sali oratorium znajduję się małe pomieszczenie, rodzaj foyer, gdzie jest powieszony herb Filipinów z dopisanymi słowami dobro i radość, które nawiązują do myśli św. Filipa Neri.
Pomieszczenia oratorium zostały poświęcone przez delegata Stolicy Apostolskiej Ojca Marco Gulliena 21 września 2022 r. w czasie kanonicznej wizytacji naszej Poznańskiej Kongregacji.
W ramach inicjatywy naszego oratorium odtwarzane są wartościowe filmy w jakości kinowej.
W oratorium odbywały się też wykłady specjalistów z różnych dziedzin.
Miały też miejsce liczne recitale fortepianowe (Sławomir Kowalski, Filip Grześkowiak, Filip Kauch, prof. Andrzej Tatarski) i inne wydarzenia jak np. śpiewy patriotyczne. Dwukrotnie odbył się występ dzieci i młodzieży w ramach cyklu Polskie kolędy i pastorałki.
W sali oratorium rokrocznie odbywają się jasełka Szkoły Podstawowej im. św. Filipa Neri w Luboniu, które gromadzą dzieci, młodzież, nauczycieli, rodziców, babcie i dziadków.
Wraz z rozpoczęciem oratorium pojawiła się też nowa inicjatywa w postaci pielgrzymki do 7 kościołów Poznania. Pierwszą taką zorganizowałem w 2014 rok, a ostatnio wróciłem do tej inicjatywy i na ten moment odbyło się już 6 takich pielgrzymek. Jest to nawiązanie do tradycji, którą w Rzymie rozpoczął św. Filip Neri. Pielgrzymki są ciekawą formą spędzenia czasu, odwiedzeniem poznańskich kościołów, poznawaniem ich historii.
Co jakiś czas w kościele odbywają się Concerto spirituale, koncerty „duchowe”, które wyrosły z tradycji oratorium.
Warto też zauważyć, że artyści, i osoby związane z przygotowaniem oratorium, należą do róży żywego różańca, którą zainicjowałem w 2020 roku. Fakt wspólnej modlitwy przyczynia się do tego, że wszystkich nas łączy duchowa więź, a występy w oratorium nie są tylko artystyczną kreacją, ale mają wymiar głębszy, duchowy.